Бөөрний дутагдал



Бөөрний дутагдал бол аюултай өвчин бөгөөд амьдралд ноцтой хүндрэл үзүүлж болох ба улмаар үхэлд хүргэж болно. Гэвч, үүнийг амжилттай эмчилж болдог.

Бөөр ямар үүрэгтэй вэ?

Цус өөрийн чухал үүрэг болох тэжээлүүд, хүчил төрөгчийг биеийн эсүүд рүү аваачих болон эдгээр эсүүдээс хаягдал матриалуудыг авч явахад цусны химийн найрлага нарийн хяналтан доор байх ёстой.
Энэ процесст бөөр цусыг өндөр даралт доор шүүж, хортой байж болох хорт бодисуудыг биеээс шээсээр дамжуулан зайлуулдаг.
Өдөр бүр бөөр биеийн бүх цусыг долоо эсвэл найман удаа шүүдэг.

Бөөрний дутагдал гэж юу вэ?

Бөөрний ажиллагаа доголдож эхэлснээр хорт бодисууд цуснаас шүүгдэхээ больж биеийн эдүүдэд хурж эхэлдэг. Энэ нь төрөл бүрийн асуудал үүсгэж болно.

Urea, creatinine хэмээх хоёр хаягдал бодисын хуралт ядрах, хоолонд муу болох, бөөлжихөд нөлөөлнө.

Бие махбодийн метаболизмын процессын үед бий болсон хүчилийн хуримтлал метаболик ацидозис гэдэг өвчин үүсгэж болно.

Фосфатаа зайлуулж чадахгүй байх нь цусны фосфатын түвшинийг ихэсгэн кальцын хэмжээг багсагадаг.

Кальцын хэмжээ бага байвал яс хэврэг болдог.

Мөн бөөр өөрийн erythropoietin үйлдвэрлэх чадвараа алдаж, цус багадалтад хүргэж болох юм.

Бөөрний дутагдал нь бие дэх усны хэмжээг ихэсгэдэг ба энэ нь эсүүдийг хөөх, хавагнахад хүргэж болзошгүй.

Илүүдэл давс, усыг зайлуулахгүй байх нь даралт ихсэх, хөл, нүүр, гэдэс хавагнах болон амьсгаа давчдахад хүргэж болзошгүй.

Бөөрний дутагдалыг юу үүсгэдэг вэ?

Бөөрний дутагдлын гол шалтгаан нь glomerulonephritis (бөөрний үрэвсэл) болон диабетес мелитус.

Бөөрний дутагдлын бусад үүсгэгч нар нь бөөрний чулуу, бөөрний улинхай, systemic lupus erythematosus хэмээх биеийн эсэргүүцлийн эмгэг, хянаагүй цусны даралт ихсэлт болон эм бэлдмэлүүдээс болдог.

Ямар шинж тэмдэгүүд илэрдэг вэ?

Бөөрний үйл ажиллагаа алдагдаж эхлэхэд дараах шинж тэмдэгүүд гарч эхэлдэг:

• цонхигор бөгөөд шарланги зүс царай
• сульдах
• амьсгал давчдах
• бие загатнах
• хоолонд дургүй болж аппетитаа алдах, заримдаа дотор муухайрах болон бөөлжих
• Нүүр болон хөл хавагнах
• Шээх горим алдагдах

Үүнийг яаж эмчилдэг вэ?

Хамгийн түгээмэл эмчилээ бол диализ юмь энэ нь бөөрний үйл ажиллагааг зохиомлоор дууриан явуулах техник юм.

Диализ гэж юу вэ?

Хоёр төрлийн диализ байдаг.

Гемодиализ /Haemodialysis/ гэдэг нь хамгийн өргөн хийгддэг диализын эмчилгээний төрөл юм.

Энэ нь өвчтөний цусыг биеээс нь гадуур олон төрлийн гуурсаан эргэлдүүлэх юм.
Цусыг бөөртэй адил замаар химийн “ванн” ашиглан хаягдалыг зайлуулан шүүдэг.
Ихэнх гемодиализын өвчтөнүүд долоо хоногт гурван удаа нэг диализыг 3-4 цаг хийлгэх хэрэгтэй байдаг.

Перитонеал диализ гэдэг техник нь арай бага хийгддэг бөгөөд энэ нь гэдэс доторх нугалаанууд цус шүүгчийн үүрэг гүйцэтгэдэг.

Бөөр шилжүүлэн суулгаж болох уу?

Зөв өвчтөндөө, зөв цагт бөөр шилжүүлэн суулгах нь бөөрний дутагдалын хамгийн сайн эмчилгээ юм.

Хэрэв амжилттай болбол өвчтөн диализ хийлгэх ямар ч шаардлагагүй болно. Бөөрний дутагдалтай олон тооны өвчтөн бөөр шилжүүлэн суулгах боломжтой.